Hình 1: Phân biệt quyền lợi và cách thức đăng ký Tài khoản định danh điện tử Mức 1 và Mức 2

Với sự ra đời của Luật Căn cước 2023 và Nghị định 69/2024/NĐ-CP (có hiệu lực từ ngày 01/07/2024), tài khoản định danh điện tử trên ứng dụng VNeID đã trở thành "chiếc ví giấy tờ số" không thể thiếu của mỗi công dân. Tuy nhiên, nhiều người vẫn chưa nắm rõ tài khoản định danh điện tử Mức 1 và Mức 2 khác nhau như thế nào, quyền lợi ra sao và cách đăng ký cụ thể là gì.

Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn giải đáp toàn bộ các thắc mắc trên.

❓ 1. VNeID và Tài khoản định danh điện tử là gì?

• VNeID (Vietnam Electronic Identification): Là ứng dụng định danh quốc gia do Trung tâm dữ liệu quốc gia về dân cư (Bộ Công an Việt Nam) phát triển. Ứng dụng này ra đời để thay thế các loại giấy tờ truyền thống, hỗ trợ công dân thực hiện các thủ tục hành chính, giao dịch trực tuyến nhanh chóng và an toàn.
• Tài khoản định danh điện tử:

Theo quy định tại Nghị định 69/2024/NĐ-CP, đây là tập hợp gồm tên đăng nhập (số định danh cá nhân/số Căn cước), mật khẩu hoặc hình thức xác thực khác do cơ quan quản lý định danh và xác thực điện tử tạo lập cho cơ quan, tổ chức, cá nhân.

(Ảnh minh họa: Giao diện ứng dụng định danh quốc gia VNeID)

⚖️ 2. Phân biệt chi tiết: Tài khoản định danh Mức 1 và Mức 2

Theo Điều 7 và Điều 9 của Nghị định 69/2024/NĐ-CP, tài khoản định danh điện tử dành cho công dân Việt Nam được chia thành 02 mức độ với các giá trị sử dụng và cách thức đăng ký hoàn toàn khác nhau.

Dưới đây là bảng so sánh tổng quan để bạn dễ dàng hình dung:

🥉 2.1. Tài khoản định danh điện tử Mức 1

🎯 Quyền lợi và Giá trị sử dụng

Căn cứ Khoản 1 Điều 9 Nghị định 69/2024/NĐ-CP, tài khoản mức 1 giúp công dân:

• Truy cập, khai thác và sử dụng thông tin về danh tính điện tử của mình (Họ tên, ngày sinh, giới tính, quê quán, nơi thường trú).
• Thực hiện một số tính năng, tiện ích cơ bản trên hệ thống định danh quốc gia như: Phản ánh kiến nghị về an ninh trật tự, khai báo lưu trú.

📝 Cách thức đăng ký Mức 1 (Làm Online tại nhà)

Căn cứ Khoản 1 Điều 10 Nghị định 69/2024/NĐ-CP, công dân thực hiện theo các bước sau:

1. Tải ứng dụng: Cài đặt ứng dụng VNeID từ App Store (iOS) hoặc CH Play (Android).
2. Nhập thông tin: Mở ứng dụng, chọn "Đăng ký tài khoản mức 1", nhập số định danh cá nhân (số trên thẻ CCCD/Căn cước) và số thuê bao di động chính chủ.
3. Thu nhận sinh trắc học: Kê khai thông tin theo hướng dẫn, dùng điện thoại thu nhận ảnh khuôn mặt (selfie).
4. Hoàn tất: Gửi yêu cầu đăng ký. Cơ quan quản lý sẽ đối chiếu với cơ sở dữ liệu và gửi thông báo kết quả (thường qua tin nhắn SMS) không quá 01 ngày làm việc.

Lưu ý đối với trẻ em: Người đại diện/giám hộ sử dụng số điện thoại chính chủ và tài khoản VNeID Mức 2 của mình để kê khai, đăng ký tài khoản Mức 1 cho người dưới 14 tuổi ngay trên ứng dụng.

🥇 2.2. Tài khoản định danh điện tử Mức 2

Đây là mức độ định danh cao nhất và được cơ quan nhà nước khuyến khích toàn dân thực hiện.

🎯 Quyền lợi và Giá trị sử dụng

Căn cứ Khoản 2 Điều 9 Nghị định 69/2024/NĐ-CP, tài khoản mức 2 có sức mạnh "thay thế hoàn toàn giấy tờ vật lý":

• Có giá trị tương đương thẻ Căn cước / CCCD gắn chip trong việc thực hiện các thủ tục hành chính, giao dịch yêu cầu xuất trình thẻ Căn cước.
• Có giá trị chứng minh thông tin của các giấy tờ đã được tích hợp thành công trên VNeID (như Giấy phép lái xe, Đăng ký xe, Thẻ BHYT, Mã số thuế...). Khi CSGT hoặc cơ quan y tế yêu cầu kiểm tra, bạn chỉ cần mở VNeID mức 2.
• Sử dụng toàn bộ các tiện ích nâng cao: Thanh toán điện tử, sổ sức khỏe điện tử, lý lịch tư pháp, sổ bảo hiểm xã hội...

(Ảnh minh họa: Tích hợp Giấy phép lái xe và BHYT trên VNeID Mức 2)

📝 Cách thức đăng ký (Làm trực tiếp tại cơ quan Công an)

Do yêu cầu bảo mật nghiêm ngặt, tài khoản mức 2 không thể tự đăng ký tại nhà. Căn cứ Khoản 2 Điều 10 Nghị định 69/2024/NĐ-CP, thủ tục như sau:

1. Đến cơ quan chức năng: Công dân đến Công an xã/phường/thị trấn hoặc nơi làm thủ tục cấp Thẻ Căn cước (Công an cấp Huyện/Tỉnh).
2. Cung cấp thông tin: Xuất trình Thẻ Căn cước/CCCD gắn chip còn hiệu lực; cung cấp số điện thoại chính chủ và địa chỉ email (nếu có).
3. Thu nhận sinh trắc học: Cán bộ Công an sẽ tiến hành chụp ảnh khuôn mặt, thu nhận vân tay (và mống mắt theo Luật Căn cước mới) để đối chiếu với cơ sở dữ liệu.
4. Kích hoạt: Sau khi hồ sơ được duyệt (không quá 03 ngày làm việc), công dân sẽ nhận được tin nhắn SMS từ VNeID hướng dẫn kích hoạt tài khoản mức 2 trên điện thoại.

💡 3. Lời khuyên cho người sử dụng

Nên đăng ký Mức 2 càng sớm càng tốt để tận dụng trọn vẹn tiện ích của Chính phủ số!